Een plat dak is nooit helemaal vlak. Het hoort ongeveer 1 tot 2 graden af te lopen naar de afvoer, zodat regenwater wegloopt. Een plas die na een bui snel opdroogt, is geen probleem. Blijft het water dagen staan, dan klopt er iets aan het afschot, de afvoer of de constructie. Dat is de moeite waard om uit te zoeken.
Waarom een plas schade geeft
Staand water doet de dakbedekking op drie manieren kwaad. Langs de rand van de plas wisselt het dak steeds tussen nat en droog, en tussen koel onder het water en heet in de zon. Daar ontstaan haarscheurtjes in de toplaag van bitumen. Verder blijft er vuil achter als de plas opdroogt. Dat vuil houdt vocht vast, en er gaan algen en mos in groeien.
Het derde punt is gewicht. Een centimeter water over een vierkante meter weegt tien kilo. Een plas van een paar meter breed en een paar centimeter diep is dus al snel enkele honderden kilo’s op één plek. Bij een houten balklaag buigt het dak daar verder door, waardoor de plas groter wordt. Dat proces versterkt zichzelf. Komt er een naad of een beschadiging in de plas te liggen, dan staat die naad continu onder water. Een klein gaatje dat bij een droog dak niets doet, lekt dan wel.
Waar plasvorming vandaan komt
De oorzaak ligt bijna altijd in een van deze punten:
- een verstopte afvoer of bladvanger, waardoor het water niet weg kan
- een afvoer die hoger ligt dan het dakvlak eromheen, vaak na een eerdere overlaging met extra lagen bitumen
- een houten balklaag die in de loop der jaren is doorgebogen
- isolatie die plaatselijk is ingedrukt, bijvoorbeeld door een zware unit of veel loopverkeer
- een dak dat bij de aanleg te weinig afschot heeft gekregen
- een dak met maar één afvoer op een plek die niet het laagste punt is
Het eerste punt is eenvoudig te verhelpen. De andere punten zitten in de opbouw van het dak en verdwijnen niet met schoonmaken.
Hoe we de oorzaak vaststellen
We kijken eerst waar de plas ligt ten opzichte van de afvoer. Ligt hij er direct omheen, dan zit het probleem meestal in de afvoer zelf of in de hoogte van de uitloop. Ligt hij midden in een vak tussen twee balken, dan wijst dat op doorbuiging. Een plas langs een opstand of dakrand zegt vaak dat het afschot de verkeerde kant op loopt.
Daarna meten we. Met een waterpas of laser zien we hoeveel het dak afloopt en waar het laagste punt zit. Van onderen kijken we, als dat kan, naar de balken: zijn ze doorgebogen, gescheurd of vochtig. Bij een dak dat al jaren een plas heeft, controleren we ook of de isolatie onder de plas nat is. Natte isolatie is zwaarder en drukt verder in, en hij isoleert slecht.
Wat eraan te doen is
Het herstel hangt af van de oorzaak. Bij een afvoer die te hoog ligt, kan een nieuwe uitloop dieper in het dak worden gezet, met de bedekking eromheen opnieuw aangesloten. Soms is een extra afvoer op het laagste punt de beste keuze. Bij een dak met opstaande randen hoort er altijd een noodoverloop in de rand te zitten. Die voert water af als de gewone afvoer verstopt raakt, zodat het water niet tot boven de opstanden komt.
Is het dak doorgebogen of te vlak aangelegd, dan helpt plaatselijk ophogen soms bij een kleine plas. Bij een groter oppervlak is afschotisolatie de nette weg: isolatieplaten die naar de afvoer toe dunner worden. Dat kan alleen als de bestaande bedekking eraf gaat, dus het past bij een dakrenovatie. Het dak wordt daardoor wel hoger, en daktrim, opstanden en de aansluiting bij een deur moeten daarop worden aangepast. Bij die gelegenheid wordt de isolatie meestal ook op het niveau van nu gebracht; zie daarvoor dakisolatie.
Is een houten balk gescheurd of rot, dan moet eerst de constructie worden hersteld. Daarvoor is soms een timmerman of constructeur nodig. Pas daarna heeft nieuw afschot zin.
Wanneer het niet nodig is
Een paar ondiepe plasjes die na een droge dag of twee verdwenen zijn, horen bij veel platte daken. Vooral op oudere daken met een minimaal afschot ziet u ze. Liggen ze niet op een naad en is de bedekking daar nog gaaf, dan is ingrijpen meestal niet nodig. Een grote ingreep om ze weg te werken kost veel meer dan het oplevert. Houd wel de afvoeren vrij en kijk na elk seizoen of de plas niet groter wordt.
Anders wordt het als de plas na een paar droge dagen nog steeds staat, als hij elk jaar groter wordt of als er onder de plek een vochtplek in het plafond zit. Dan is het verstandig de oorzaak te laten vaststellen voordat de bedekking of de balklaag schade oploopt.
Wat u zelf kunt doen
Haal blad en vuil uit de bladvanger en rond de afvoer, als het dak veilig bereikbaar is. Prik geen gaatje in de dakbedekking om een plas te laten weglopen. Het water komt dan in de isolatie terecht, en die droogt onder de bedekking niet meer op. Veeg een plas ook niet naar een rand zonder afvoer. Maak liever foto’s van de plas met een vast punt erbij, zodat zichtbaar wordt of hij groeit.
Op een plat dak met zware installaties, zoals een airco-unit, loont het om te kijken of die op een spreidende ondergrond staat. Een unit die rechtstreeks op de bedekking staat, drukt de isolatie in. Er ontstaat dan een kuil waarin water blijft staan.
Gratis dakinspectie
Staat er bij u na een bui dagen water op het dak, dan kan D.A.M. Dak een gratis dakinspectie doen in Rotterdam en omgeving. We meten het afschot, controleren afvoer en isolatie en bespreken met u wat nodig is en wat kan blijven zoals het is. Bel 06 2532 2587 of mail naar info@damdak.nl.
Veelgestelde vragen
Hoe lang mag water op een plat dak blijven staan?
Een plas die na een droge dag of twee weg is, is meestal geen probleem. Staat het water er na een paar droge dagen nog, dan is het afschot of de afvoer niet in orde. Dan is het verstandig de oorzaak te laten bekijken.
Kan een plas op een plat dak lekkage geven?
Een plas zet elke zwakke plek in de bedekking onder water. Een naad of klein gaatje dat bij een droog dak niets doet, lekt dan wel. Daarnaast slijt de toplaag langs de rand van de plas sneller.
Kan afschot achteraf worden aangebracht?
Ja, met afschotisolatie: platen die naar de afvoer toe dunner worden. Dat kan alleen als de bestaande bedekking eraf gaat. Daarom past het het beste bij een renovatie. Bij een kleine plas is soms een extra of lager geplaatste afvoer genoeg.
Wat is een noodoverloop?
Een opening of tuit in de opstaande dakrand, iets hoger dan het dakvlak. Raakt de gewone afvoer verstopt, dan loopt het water daar weg voordat het boven de opstanden uitkomt. Bij een dak met opstaande randen hoort er een te zitten.
