Als de dakbedekking van een plat dak eraf gaat, ligt de constructie open. Dat is het moment om de isolatie op peil te brengen. De extra kosten zitten vooral in het materiaal; het meeste werk gebeurt toch al. Hoeveel isolatie er komt, hangt af van de eisen, het type plaat en de hoogte die er op het dak beschikbaar is. Dat laatste is vaak de echte grens.
Wat de Rc-waarde betekent
De isolatiewaarde van een dak wordt uitgedrukt in de Rc-waarde: de warmteweerstand van de hele dakconstructie. Hoe hoger die waarde, hoe minder warmte er door het dak weglekt. Elke laag in het dak draagt bij: de constructie, de isolatie en de bedekking. De isolatie levert verreweg het grootste deel.
De warmteweerstand van een isolatieplaat hangt af van twee dingen: de dikte en de lambdawaarde van het materiaal. De lambdawaarde zegt hoe goed een materiaal warmte geleidt. Hoe lager, hoe beter het isoleert. Twee platen met dezelfde dikte kunnen daardoor een duidelijk verschillende isolatiewaarde hebben. De fabrikant vermeldt de lambdawaarde en vaak ook de warmteweerstand per dikte op de plaat of in het productblad.
Welke isolatieplaten op een plat dak
Op een plat dak ligt de isolatie onder de bedekking en moet hij het gewicht van mensen en installaties dragen. Daarom worden drukvaste platen gebruikt:
- PIR: harde schuimplaten met een lage lambdawaarde, waardoor er met een dunnere plaat veel isolatie te halen is. Op platte daken het meest gebruikt.
- EPS: piepschuim, lichter en goedkoper per plaat, maar dikker voor dezelfde isolatiewaarde. EPS mag niet met open vuur in aanraking komen, dus de bedekking wordt erop gekleefd of mechanisch bevestigd.
- drukvaste steenwol: niet brandbaar en dampopen, wordt vaak gekozen waar brandveiligheid zwaar weegt, bijvoorbeeld bij bedrijfspanden.
- XPS: voor een omgekeerd dak, waarbij de isolatie bovenop de bestaande bedekking ligt met ballast erop.
Welke waarde nodig is
Bij renovatie van een dak gelden wettelijke minimumeisen voor de isolatiewaarde. Die eisen staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving en worden van tijd tot tijd aangepast. Voor nieuwbouw ligt de eis hoger dan bij renovatie. Daarnaast gelden voor subsidies op isolatie vaak eigen minimumwaarden en voorwaarden. De actuele cijfers en voorwaarden staan op de site van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. In de offerte noemen we de dikte en het type plaat, en de isolatiewaarde die daarbij hoort volgens de opgave van de fabrikant.
De wettelijke eis is een ondergrens. Vaak is meer isolatie verstandig, omdat het dak er voor lange tijd ligt. Hoeveel meer, hangt af van wat er op het dak past.
De praktische grenzen
Elke centimeter isolatie maakt het dak hoger. Op een plat dak raakt dat aan een aantal onderdelen:
- de daktrim moet hoger worden of op een opgehoogde rand komen
- opstanden tegen de gevel moeten hoog genoeg boven het nieuwe dakvlak uitkomen
- een deur naar een dakterras krijgt een lagere drempel ten opzichte van het dak
- de onderkant van een dakkapelkozijn of een raam kan te dicht bij het dakvlak komen
- lichtkoepels hebben een hogere opstand nodig
- de afvoeren moeten aansluiten op het nieuwe niveau
Soms is er genoeg ruimte en is dat allemaal eenvoudig aan te passen. In andere gevallen, bijvoorbeeld bij een dakterrasdeur of een kozijn vlak boven het dak, bepaalt de beschikbare hoogte hoeveel isolatie er kan komen. Een PIR-plaat met een lage lambdawaarde haalt dan meer isolatie uit dezelfde hoogte.
Ook het gewicht kan meetellen. Isolatieplaten zelf zijn licht, maar bij een omgekeerd dak met grind of tegels als ballast komt er flink gewicht bij. Dan moet de constructie dat kunnen dragen.
Bestaande isolatie hergebruiken
Ligt er al isolatie op het dak, dan bekijken we of die kan blijven. Dat kan als hij droog is en vlak ligt. Met een vochtmeting en een proefgat zien we hoe de isolatie eraan toe is. Natte isolatie isoleert slecht en droogt onder een dichte bedekking niet meer op. Die gaat er altijd uit. Droge isolatie kan blijven, met een nieuwe laag erop tot de gewenste waarde.
Bij een koud dak, met isolatie tussen de balken onder het beschot, ligt het anders. Wordt dat dak omgezet naar een warm dak, dan moet worden nagegaan hoeveel isolatie er onder de nieuwe dampremmende laag blijft. Is dat te veel, dan wordt de dampremming te koud en ontstaat condens. Daarom wordt de oude isolatie dan vaak deels of helemaal verwijderd.
De werkvolgorde
- De oude bedekking gaat eraf en de ondergrond wordt gecontroleerd op rot, vocht en vlakheid.
- Er komt een dampremmende laag met afgeplakte naden, aangesloten op de randen en doorvoeren.
- De isolatieplaten worden in verband gelegd, waar nodig met afschotplaten die naar de afvoer toe dunner worden.
- Daktrim, opstanden, afvoeren en lichtkoepels worden op de nieuwe hoogte aangepast.
- De nieuwe dakbedekking wordt aangebracht.
Wanneer extra isolatie niet zinvol is
Is de bedekking nog goed en het dak droog, dan is het meestal niet zinvol om alleen voor de isolatie de bedekking eraf te halen. Een omgekeerd dak kan dan een alternatief zijn, als de constructie het gewicht kan dragen. Anders wacht u tot de bedekking aan vervanging toe is. Ook boven een onverwarmde schuur of garage levert isolatie weinig op. Daar is een goede bedekking meestal genoeg. Meer over het isoleren van platte en schuine daken staat bij dakisolatie, en over het vervangen van het dak bij dakrenovatie.
Gratis dakinspectie
Staat er een renovatie van uw platte dak gepland en wilt u weten hoeveel isolatie er kan komen, dan kan D.A.M. Dak een gratis dakinspectie doen in Rotterdam en omgeving. We meten de beschikbare hoogte, controleren de bestaande opbouw en bespreken welke dikte en welk type plaat passen. Bel 06 2532 2587 of mail naar info@damdak.nl.
Veelgestelde vragen
Wat is de Rc-waarde van een dak?
De Rc-waarde is de warmteweerstand van de hele dakconstructie. Hoe hoger, hoe beter het dak isoleert. De isolatie levert het grootste deel. De waarde hangt af van de dikte van de platen en de lambdawaarde van het materiaal.
Hoeveel isolatie is verplicht bij renovatie van een plat dak?
Bij renovatie gelden wettelijke minimumeisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving. Die eisen worden af en toe aangepast. De actuele waarde vindt u bij de overheid of de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Meer isoleren dan de eis is vaak verstandig, als de hoogte het toelaat.
Waarom wordt op platte daken vaak PIR gebruikt?
PIR heeft een lage lambdawaarde, waardoor er met een dunnere plaat veel isolatie te halen is. Op een plat dak is de beschikbare hoogte vaak de grens, door daktrim, opstanden en deuren. PIR is ook drukvast genoeg voor een dak waarop gelopen wordt.
Kan de oude isolatie blijven liggen?
Als hij droog is en vlak ligt, meestal wel, met een nieuwe laag erop. Natte isolatie gaat er altijd uit, omdat hij slecht isoleert en onder een dichte bedekking niet meer opdroogt. Een vochtmeting en een proefgat laten zien hoe de isolatie eraan toe is.
