Een plat dak slijt het snelst op een paar vaste plekken: afvoeren, naden, opstanden en randen. Wat daar misgaat, hangt af van het seizoen. In het najaar verstoppen afvoeren met blad, in de winter werken vorst en storm op naden en randen, in de zomer wordt de bedekking heet en zacht. Onderhoud dat het seizoen volgt, vangt die problemen op voordat er water binnenkomt.
Voorjaar: de schade van de winter
Het voorjaar is het moment om te zien wat de winter heeft gedaan. Vorst en dooi laten water in kleine scheurtjes uitzetten, en stormen trekken aan de randen. Bij een voorjaarscontrole lopen we na:
- daktrim en randstroken: zit de bedekking nog vast, staat er niets omhoog
- naden en overlappen, vooral op de hoeken van het dak
- opstanden tegen gevels en dakkapellen: is de bovenkant nog dicht
- lichtkoepels: zijn er barsten in de koepel of de opstand
- plekken waar de leislag van de bitumen is weggespoeld
Kijk in het voorjaar ook naar de afwerking rond doorvoeren van leidingen, ventilatiekappen en antennes. Kit veroudert door vorst en zon en laat aan de randen los. Een losse kitnaad bij een doorvoer is een van de meest voorkomende bronnen van kleine lekkages op een plat dak. Waar een doorvoer met een manchet van dakbedekking is afgewerkt, kijken we of die nog goed hecht.
Het voorjaar is ook een goed moment om te kijken waar na een bui water blijft staan. In de winter is dat lastiger te zien, omdat het dak dan vaker nat is.
Zomer: hitte en loopverkeer
Op een zonnige dag wordt een donker plat dak flink heet. Bitumen wordt dan zacht. Wie er met een ladder, een steiger of een scherpe voet op staat, laat een indruk achter. In de zomer worden ook de meeste installaties geplaatst: airco’s, antennes en kabelgoten. Installateurs laten soms schroeven, snijresten of losse stukjes plaatmateriaal achter. Zulke gaatjes zijn klein en vaak de bron van een lekkage die maanden later ontstaat.
In de zomer letten we op:
- blazen in de bitumen, die bij warmte groter worden
- bij EPDM: rubber dat strak trekt aan de daktrim of in de hoeken
- nieuwe installaties en de doorvoeren die daarvoor zijn gemaakt
- achtergebleven schroeven, gereedschap en afval
Bij bitumen daken houdt de leislag de zon van de bitumen af. Plekken waar die laag is verdwenen, verouderen in de zomer het snelst.
Najaar: afvoeren vrij voor de natte maanden
Het najaar is het belangrijkste moment voor onderhoud aan een plat dak. Na de bladval liggen bladeren, takjes en zaden op het dak en in de bladvangers. Een afvoer die in november verstopt raakt, geeft bij de eerste flinke bui een plas, en op een dak met opstaande randen een plas die over de opstanden heen kan komen.
In het najaar gaat het onderhoud vooral over water:
- Blad en vuil van het dak halen, vooral in de hoeken en langs de randen.
- Bladvangers en afvoeren vrijmaken en controleren of het water wegloopt.
- De noodoverloop in de rand nalopen: zit hij vrij en is hij niet dichtgegroeid.
- Mos en begroeiing weghalen voordat er wortels in de naden komen.
- Grind of ballast terugleggen waar die door wind of water is verschoven.
Winter: zo weinig mogelijk op het dak
In de winter is het dak koud, glad en bros. Bitumen en EPDM zijn bij vorst minder soepel, en een harde stap of een vallend voorwerp beschadigt de bedekking sneller. Ga in de winter alleen op het dak als het nodig is.
Sneeuw is op de meeste daken geen probleem; de constructie is daar normaal gesproken op berekend. Ligt er uitzonderlijk veel, of is er een afvoer bevroren zodat smeltwater niet weg kan, dan kan het verstandig zijn de afvoer vrij te maken. Gebruik daarvoor nooit een schop of scherp gereedschap op de bedekking. Na een winterstorm is een korte controle van de randen en de daktrim zinvol, vanaf de grond of vanuit een raam met zicht op het dak.
De winter is ook het seizoen van condens. Ziet u vochtplekken onder het dak zonder dat het heeft geregend, dan is condens een mogelijke oorzaak, met een ander herstel dan bij lekkage.
Woningen, VvE’s en bedrijfspanden
Voor een woning met een plat dak op een aanbouw of garage is twee keer per jaar een goede vuistregel: in het voorjaar en in het najaar. Staan er bomen dicht bij het huis, dan is een extra ronde in het najaar vaak zinvol.
Bij een VvE of een bedrijfspand met een groot plat dak ligt het anders. Er staan vaak installaties op, er lopen monteurs over en er zijn meerdere afvoeren. Een vast onderhoudsschema met een verslag per bezoek maakt zichtbaar hoe het dak zich ontwikkelt. Het bestuur of de beheerder kan die verslagen naast het meerjarenonderhoudsplan leggen en groot onderhoud op tijd inplannen. Meer over dakwerk voor bedrijven en VvE’s leest u bij dakdekker zakelijk.
Wanneer extra onderhoud niet nodig is
Een jong dak zonder bomen in de buurt en zonder installaties vraagt weinig. Een controle per jaar, liefst in het najaar, is dan vaak genoeg. Ook hoeft niet elk seizoen een dakdekker langs te komen. Kunt u veilig bij de afvoeren, dan kunt u die zelf vrijhouden. Laat wel de randen, naden en opstanden af en toe door een vakman nalopen. Daar zit de schade die u als leek niet ziet. Wat er bij een onderhoudsbeurt gebeurt, leest u bij dakonderhoud.
Gratis dakinspectie
Wilt u weten hoe uw platte dak ervoor staat voordat het volgende seizoen begint, dan kan D.A.M. Dak een gratis dakinspectie doen in Rotterdam en omgeving. We lopen de afvoeren, naden, opstanden en randen na en vertellen u wat er nodig is en wat kan wachten. Bel 06 2532 2587 of mail naar info@damdak.nl.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet een plat dak worden onderhouden?
Twee keer per jaar is voor de meeste daken een goede vuistregel: in het voorjaar en in het najaar na de bladval. Een jong dak zonder bomen eromheen kan met een keer per jaar toe. Een groot dak met installaties vraagt vaak meer.
Wat is het belangrijkste onderhoud aan een plat dak?
Afvoeren en bladvangers vrijhouden, vooral in het najaar. Een verstopte afvoer geeft een plas, en op een dak met opstaande randen kan die over de opstanden komen. Daarnaast het nalopen van naden, opstanden en randen.
Moet ik sneeuw van mijn platte dak halen?
Meestal niet. Een dak is normaal gesproken op sneeuwbelasting berekend. Bij uitzonderlijk veel sneeuw of een bevroren afvoer kan het nodig zijn de afvoer vrij te maken. Gebruik nooit een schop of scherp gereedschap op de bedekking.
Kan ik het onderhoud van een plat dak zelf doen?
Afvoeren vrijhouden kunt u zelf, als het dak veilig bereikbaar is. Naden, opstanden, randen en lichtkoepels kunt u beter door een vakman laten nalopen. Daar zit de schade die een leek niet ziet.
